Bouwwerkzaamheden

construction2

DEFINITIE

Met bouwwezen is bedoeld het geheel van activiteiten in samenhang met het plannen of veranderen van gebouwen, alsmede werkzaamheden aan de infrastructuur van gebouwen. In het algemeen zullen ten gevolge van de grote variƫteit aan werkzaamheden die onder het bouwwezen vallen niet alle werkzaamheden door buitenlandse ondernemingen worden verricht -althans niet vaak. De ervaringen tonen aan dat de gebruikelijke wijze waarop buitenlandse ondernemingen -d.w.z. ondernemingen met hun plaats van vestiging of vaste inrichting buiten Zwitserland- bij bouwprojecten in Zwitserland betrokken zijn, bestaat uit het verrichten van bouwwerkzaamheden of aanverwante diensten (bijvoorbeeld architectendiensten, ingenieursdiensten, toezicht), met inbegrip van het optreden als hoofdaannemer.

 

TOEPASSELIJKE BEPALINGEN

Artikel 3 letter d Nr. 2 Zwitserse BTW Wet bepaalt dat van een levering van goederen sprake is wanneer een goed wordt afgeleverd waaraan werkzaamheden zijn verricht, zelfs indien het goed niet is veranderd maar uitsluitend getest, geconfigureerd, ingesteld, of op functioneren is gecontroleerd, of op andere wijze aan een behandeling is onderworpen geworden.
Artikel 3 letter d Nr. 3 Zwitserse BTW Wet bepaalt dat de overdracht voor gebruik of exploitatie van zaken als een levering van goederen wordt beschouwd.
Artikel 7 lid 1 letter a Zwitserse BTW Wet bepaalt dat de plaats van levering van goederen, te weten de plaats waar de goederen zich bevinden op het moment van de overdracht van de beschikkingsmacht, of het tijdstip van aflevering, dan wel het moment waarop de goederen voor gebruik of exploitatie ter beschikking worden gesteld.
Artikel 8 lid 2 letter f Zwitserse BTW Wet bepaalt dat de plaats van prestatie van diensten in samenhang met onroerende goederen is de plaats waar het onroerende goed is gelegen.

 

GEBRUIKELIJKE THEMA’S

  • hoofdaannemer: een buitenlandse onderneming die de verplichting aangaat om als hoofdaannemer bij de bouw van een gebouw of bij het verrichten van werk aan een onroerend goed op te treden, zal voor toepassing van de Zwitserse BTW belastingplichtig worden wanneer het onroerend goed in het Zwitserse belastinggebied is gelegen, en de voorwaarden voor verplichte subjectieve belastingplicht worden vervuld. Het voorgaande is van toepassing ongeacht of onderaannemers feitelijk de bouwwerkzaamheden verrichten of dat de opdrachtgever, die de hoofdaannemer heeft gecontracteerd, de woon- of vestigingsplaats buiten Zwitserland heeft. De relevante omzet die in het kader van de omzetgrens van CHF 100’000 in aamerking moet worden genomen omvat niet slechts de bedragen berekend voor goederen, maar ook voor werkzaamheden die in spraakgebruik eerder als het verrichten van diensten (bijvoorbeeld installatiewerkzaamheden) worden begrepen, als ook vooruitbetalingen. Vaak gebeurt het dat een buitenlandse onderneming zich te laat registreert, hetgeen vanuit de invalshoek van de voldoening van BTW (d.w.z. omzetbelastingplicht) grote problemen kan veroorzaken.
  • installatielevering: in beginsel is een installatielevering een contractuele verplichting op grond waarvan de opdrachtnemer zichzelf verplicht een werk tot stand te brengen tegen een door de afnemer te betalen vergoeding. Een dergelijk contract ziet op de constructie van goederen of het verrichten van werkzaamheden aan goederen. In geval van constructiewerkzaamheden, gebaseerd op een contract voor het tot stand brengen van een werk, is het de opdrachtnemer die de beschikingsmacht heeft over de goederen die het voorwerp van de overeenkomst zijn (d.w.z. de goederen die bewerkt worden of geleverd worden). Voor de toepassing van de Zwitserse BTW wordt de levering plaats te vinden op het moment dat het afgeronde werk aan de klant wordt overgedragen en door de klant wordt geaccepteerd (normaalgesproken na inspectie).
    Vanuit een Zwitsers BTW perspectief houdt het voorgaande in dat een buitenlandse onderneming die de voorwaarden voor Zwitserse omzetbelastingplicht vervuld en -op grond van een contract voor het tot stand brengen van een werk- constructiewerkzaamheden in Zwitserland verricht, in Zwitserland een levering van goederen verricht (“binnenlandse levering”) zodra het werk is afgesloten en door de klant is geaccepteerd. Facturen (met inbegrip van vooruitbetalingen of facturen voor afgeronde fasen/milestones) die voor dat werk uitgereikt worden zullen met Zwitserse zijn en wel berekend over de bedragen voor de levering van goederen en hun installatie.
    Buitenlandse ondernemingen die contructiewerkzaamheden in Zwitserland verrichten, maar niet de voorwaarden voor Zwitserse omzetbelastingplicht vervullen zullen geen (in de zin van: is het niet toegestaan) Zwitserse BTW in rekening, en zullen niet in staat zijn Zwitserse voorbelasting terug te vragen (ook niet in het kader van de regeling van teruggaaf van Zwitserse BTW aan buitenlandse ondernemingen) -zulks tengevolge van hun binnenlandse prestaties in Zwitserland. Namelijk, de term “binnenlandse prestaties” omvat ook activiteiten die in Zwitserland worden verricht door een buitenlandse onderneming die de voorwaarden voor de Zwitserse omzetbelastingplicht niet vervuld.
  • bouwwerkzaamheden: als voorbeelden van bouwwerkzaamheden kunnen worden genoemd: levering (inclusief installatie/montage) van tuinbouwkassen, levering (inclusief installatie/montage) van vuilverwerkingsinstallaties, renovatieproject van woonhuis, levering (inclusief installatie/montage) van installatie voor opwekking van hydro-elektriciteit.
  • installatiewerkzaamheden: voorbeelden die kunnen worden genoemd zijn gips-/droogbouw, loodgieterswerkzaamheden, elektroinstallatie, of montage van goederen. Voor toepassing van de Zwitserse BTW worden deze werkzaamheden als een levering van goederen behandeld, en zijn aan de Zwitserse BTW onderworpen wanneer -eenvoudig gezegd- deze werkzaamheden in Zwitserland worden uitgevoerd. Een buitenlandse onderneming die deze activiteiten (of vergelijkbare werkzaamheden, dan wel die onder het volgende punt genoemd, verricht zou moeten controleren of de voorwaarden voor de Zwitserse omzetbelastingplicht worden vervuld.
  • pleisteren/vloerenleggen/schilderwerkzaamheden: andere voorbeelden zijn het pleisteren van gebouwen, het leveren en leggen van vloeren, het schilderen van gebouwen. Voor de toepassing van de Zwitserse BTW worden deze werkzaamheden als een levering van goederen behandeld, en zijn aan de Zwitserse BTW onderworpen wanneer zij in Zwitserland worden uitgevoerd.
  • invoer van goederen: een buitenlandse onderneming die de voorwaarden voor Zwitserse omzetbelastingplicht vervuld en -in het kader van een opdracht voor de constructie of aflevering van goederen in Zwitserland- goederen installeert die uit het buitenland komen, zal bij invoer van die goederen voor de toepassing van de Zwitserse BTW/douane als importeur moeten optreden.
    Regelmatig komt het voor dat een buitenlandse onderneming goederen naar Zwitserland verzendt en dan de Zwitserse klant als importeur laat optreden, vaak op grond van de (onjuiste) veronderstelling dat uitsluitend de in rekening gesteld kosten voor de installatie van die goederen in aanmerking moeten worden genomen bij de toetsing of de voorwaarden voor de Zwitserse omzetbelastingplicht al dan niet worden vervuld.
  • verlegging: het Zwitserse BTW systeem voorziet slechts in een beperkte regeling voor verlegging. Buitenlandse ondernemingen nemen vaak aan dat een verleggingsregeling van toepassing is wanneer zij goederen leveren (met installatie) of wanneer zij installatiewerk op locatie in Zwitserland verrichten. Uitsluitend wanneer door buitenlandse ondernemingen installatieleveringen aan afnemers met hun plaats van vestiging in Zwitserland worden verricht kan een verlegging van toepassing zijn, namelijk dan wanneer de goederen in het kader van de installatielevering niet vooraf zijn ingevoerd en de buitenlandse onderneming de omzetgrens van CHF 100’000 niet heeft overschreden. Een buitenlandse onderneming die onder de hiervoorgenoemde voorwaarden de verleggingsregeling toepast heeft (desondanks) geen recht op teruggaaf op basis van de regeling voor teruggaaf van Zwitserse BTW aan buitenlandse ondernemingen.
  • verhuur van machines: een buitenlandse onderneming die een zich in Zwitserland bevindende machine (bijv. shovel) huurt zal Zwitserse BTW in rekening gesteld krijgen -voor zover de verhuurder voor toepassing van de Zwitserse BTW is geregistreerd. Voor de toepassing van de Zwitserse BTW is de verhuur van roerende goederen een levering van goederen (artikel 3 letter d Nr. 3 Zwitserse BTW Wet), met als plaats van levering de plaats waar het verhuurde object zich bij het begin van de verhuur bevindt, of de plaats waar het transport van het verhuurde object begint. In beginsel kan een buitenlandse onderneming de op de huur van een machine berekende Zwitserse BTW terugvragen, mits de voorwaarde voor toepassing van de regeling voor teruggaaf van Zwitserse BTW aan buitenlandse ondernemingen zijn vervuld (o.a. het ontbreken van binnenlandse prestaties in het terugvraagtijdvak).
  • tuinontwerp: het verrichten van tuinontwerp in samenhang met een onroerend goed dat in Zwitserland is gelegen, valt binnen de werkingssfeer van Zwitserse omzetbelasting. Een buitenlandse onderneming die dergelijke diensten verricht moet derhalve toetsen of het de voorwaarden voor de Zwitserse omzetbelastingplicht vervuld. Het voorgaande is ook van toepassing wanneer de buitenlandse onderneming een onderaannemer inschakelt, en de door de onderaannemer verrichte diensten aan de klant doorberekent.
  • bouwtoezicht: een buitenlandse onderneming die bouwtoezicht uitoefent zal de voorwaarden voor de Zwitserse omzetbelastingplicht moeten toetsen wanneer deze diensten in samenhang met een in het Zwitserse belastinggebied gelegen onroerend goed worden verricht.
  • architectuur/ingenieurswerk: het verrichten van diensten op het gebied van architectuur of ingenieurswezen is aan de Zwitserse omzetbelasting onderworpen wanneer deze diensten in samenhang met een in Zwitserland gelegen onroerend goed worden verricht.
  • advies: het feit dat een buitenlandse onderneming voor toepassing van de Zwitserse omzetbelasting in samenhang met in Zwitserland verrichte bouwwerkzaamheden belastingplichtig is, betekent niet dat dan automatisch alle door de buitenlandse onderneming afgenomen diensten aan de Zwitserse BTW zijn onderworpen. Bijvoorbeeld, wanneer een buitenlandse onderneming adviesdiensten van advocaten (bijv. werkvergunningen, contracten), boekhouders/accountants (bijv. BTW compliance), administratiekantoren (bijv. verplichtingen op gebied van sociaal zekerheidsrecht) afneemt, d.w.z. zeggen diensten met een karakter anders dan in samenhang met een bepaald onroerend goed, dan moeten in Zwitserland gevestigde verleners van deze diensten de buitenlandse onderneming zonder Zwitserse BTW factureren (aan het adres van vestiging in het buitenland).
  • personeel: wanneer, gebaseerd op een contract voor het ter beschikking stellen van personeel, een buitenlandse onderneming personeel van een andere onderneming gebruikt, dan wordt voor de toepassing van de Zwitserse BTW het onderworpen zijn aan de omzetbelasting van het ter beschikking stellen van het personeel bepaald door de plaats waar de afnemer (de buitenlandse onderneming) zijn plaats van vestiging of vaste inrichting heeft. Het ter beschikking stellen van personeel door een in Zwitserland gevestigde onderneming aan een buitenlandse onderneming -zelfs in geval van bouwwerkzaamheden aan in Zwitserland gelegen onroerend goed – is derhalve niet aan de Zwitserse omzetbelasting onderworpen wanneer gefactureerd wordt aan het buitenlandse adres van de buitenlandse onderneming.
  • schoonmaken: voor de toepassing van de Zwitserse BTW wordt het schoonmaken van onroerende goederen als het bewerken van goederen behandeld en zodoende als een levering van goederen (artikel 3 letter d Nr. 2 Zwitserse BTW Wet). Het schoonmaken van onroerend goed dat in Zwitserland is gelegen is derhalve aan de Zwitserse BTW onderworpen, ongeacht waar de ontvanger van de factuur (afnemer) zijn plaats van vestiging of vaste inrichting heeft.
  • zich ontdoen van goederen: voor de toepassing van de Zwitserse BTW wordt het ontdoen van goederen als een dienst behandeld, die volgens de hoofdregel belastbaar is (d.w.z. de plaats waar de afnemer van de dienst zijn plaats van vestiging of vaste inrichting heeft). Een buitenlandse onderneming die goederen aan een Zwitsers bedrijf zendt, dat ten behoeve van de buitenlandse onderneming de goederen vernietigt, zal derhalve een factuur zonder Zwitserse BTW van het destructiebedrijf ontvangen. Wanneer in dat geval toch Zwitserse BTW is berekend zal de buitenlandse onderneming geen aanspraak op teruggaaf, volgens de regeling voor teruggaaf van Zwitserse BTW aan buitenlandse ondernemingen, hebben maar zal in plaats daarvan rechtsreeks van de Zwitserse onderneming de terugbetaling van de ten onrechte berekende BTW moeten verlangen.
  • Zwitserse regelgeving op sociaal-zekerheidsgebied: ondernemingen die in de Europese Unie zijn gevestigd en in het kader van hun bouwwerkzaamheden in Zwitserland personeel naar Zwitserland moeten zenden, zijn goed beraden de informatie die door de Zwitserse autoriteiten is gepubliceerd te raadplegen (o.a. informatie platform, uitzenden van personeel, werktijden voor werknemers, zelfstandigen (ZZP-ers), berekening van lonen).